Nr 4/2013 (LVII) ISSN 2083-7321




Ewa Gaida, Bożena Ratajczak-Olszewska
Biblioteka i Centrum Informacji Naukowej PMWSZ w Opolu

Sprawozdanie z Konferencji Szkoleniowej Dyrektorów Bibliotek Państwowych Wyższych Szkół Zawodowych
Nowe wyzwania dla bibliotekarzy: Aspekty integracji uczelnianych systemów bibliotecznych,
PMWSZ w Opolu 3-5 września 2013 roku.


Biblioteka i Centrum Informacji Naukowej Państwowej Medycznej Wyższej Szkoły Zawodowej w Opolu, pod patronatem JM Rektora dr Tomasza Halskiego, zorganizowała w dniach 3-5 września 2013 roku ogólnopolską Konferencję szkoleniową dyrektorów Bibliotek Państwowych Wyższych Szkół Zawodowych Nowe wyzwania dla bibliotekarzy: Aspekty integracji uczelnianych systemów bibliotecznych. Uczelnia miała zaszczyt gościć wspaniałych bibliotekarzy wyższych szkół zawodowych w Polsce, m.in. z Płocka, Legnicy, Białej Podlaskiej, Konina, Raciborza, Tarnowa, Włocławka, Chełma, Oświęcimia, Jeleniej Góry, Skierniewic. Obok dyrektorów bibliotek uczestnikami konferencji byli również bibliotekarze Uniwersytetu Opolskiego, Politechniki Opolskiej, Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Opolu, a także prelegenci z Warszawy i Niemiec.


Uroczystą kolacją w pierwszym dniu zjazdu Pani Dyrektor mgr Bożena Ratajczak – Olszewska witała gości, prezentując równocześnie nowoczesne obiekty Uczelni położone wśród zieleni w formie parku, co tworzy swoisty i niepowtarzalny klimat. Docelowym miejscem zwiedzania była rozbudowana Biblioteka i Centrum Informacji Naukowej, najważniejsza inwestycja budowlana PMWSZ w Opolu w roku 2012.

Część szkoleniowa Konferencji odbyła się w Sali Wykładowej PMWSZ w Opolu przy ul. Katowickiej 68. Gości uroczyście przywitał Rektor, dr Tomasz Halski, a obradom przyglądała się przez cały czas Pani Prorektor ds. studenckich, dr Lucyna Sochocka, opiekun Biblioteki i CIN. Bożena Ratajczak – Olszewska prowadziła spotkanie w nietypowy sposób, w formie dyskusji, umożliwiając wszystkim zainteresowanym komentarze i pytania po każdym wystąpieniu.


Obrady podzielone zostały na dwie części. Jako pierwszy wystąpił mgr Jan Pojedyniec, dyrektor Biblioteki PWSZ w Tarnowie, z referatem Stan bibliotek państwowych wyższych szkól zawodowych w Polsce – doniesienia wstępne. Przedstawiona została charakterystyka bibliotek pod względem przestrzeni bibliotecznych i zbiorów, finansów, udostępniania zbiorów i innych działań i usług bibliotecznych, m.in. prowadzenia przy bibliotekach archiwów i wydawnictw. To pierwsza próba badań dotycząca bibliotek wyższych szkół zawodowych, pełne wnioski z badań opublikowane zostaną w czasopiśmie uczelnianym PMWSZ w Opolu Puls Uczelni w najbliższych numerach.



Drugie wystąpienie przedstawiła mgr Marzena Dziołak z biblioteki PWSZ w Białej Podlaskiej Ocena bibliotek PWSZ – wnioski z badań ankietowych (na podstawie referatu prezentowanego na Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej „Państwowe Wyższe Szkoły Zawodowe w Polsce: dokonania, stan obecny, perspektywy” w Białej Podlaskiej). To kolejne badanie na temat funkcjonowania bibliotek PWSZ w Polsce na podstawie kwestionariusza ankiety dotyczącej ośmiu kluczowych dla oceny działalności bibliotek obszarów tematycznych: struktury organizacyjnej i dostępności biblioteki, personelu biblioteki, budżetu i infrastruktury, zbiorów biblioteki i polityki gromadzenia, udostępniania zbiorów użytkownikom, usług bibliotecznych, dydaktyki, współpracy z innymi instytucjami i organizacji imprez. Wyniki badań zostaną opublikowane przez autorkę w materiałach uczelnianych PWSZ w Białej Podlaskiej.

Nowe wyzwania dla bibliotek w świetle projektu nowelizacji ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym przedstawiła mecenas Jagoda Komenda, Kancelaria Prawna Meissner&Partnerzy, PMWSZ w Opolu. Zmiany związane są, m.in. z ułatwieniem dostępu do studiów wyższych osobom dojrzałym w ramach uczenia się przez całe życie, zapewnieniem lepszej jakości kształcenia przy uwzględnieniu autonomii programowej Uczelni, dostosowaniem funkcjonowania uczelni do skutków niżu demograficznego, wprowadzeniem – co szczególnie interesuje bibliotekarzy – ogólnopolskiego repozytorium prac dyplomowych wraz z ich oceną antyplagiatową.

Tym tematem wprowadzono główny punkt programu, ponad dwugodzinne, specjalistyczne szkolenie przeprowadzone przez mgr Magdalenę Rzodkiewicz oraz mgr Dominika Bralczyka z Firmy Plagiat.pl Sp.z o. o. z Warszawy Funkcje Akademickiego Systemu Archiwizacji Prac i Internetowego Systemu Antyplagiatowego Plagiat.pl na tle zagadnień ochrony własności intelektualnej. Szkolenie obejmowało zagadnienia związane z obowiązkiem archiwizacji prac dyplomowych, aspekty integracji systemów: bibliotecznego, dziekanatowego i antyplagiatowego oraz program Akademicki System Archiwizacji Prac, jako platformę gromadzenia i wymiany własności intelektualnej.

Materiał szkoleniowy oparty był na podstawach prawa autorskiego i ochrony własności intelektualnej, akcentował sposoby przeciwdziałania zjawisku nierzetelności intelektualnej oraz tworzenie archiwum w systemie otwartego dostępu do wiedzy i nauki. W trakcie szkolenia przedstawiono także modelową analizę antyplagiatową publikacji wraz z interpretacją jej wyników i umieszczeniem pracy pisemnej w bazie.

Każdy uczestnik szkolenia otrzymał certyfikat ukończenia szkolenia w zakresie ochrony własności intelektualnej w nauce i dydaktyce, implementacji procedur antyplagiatowych na uczelni, archiwizacji prac dyplomowych, obsługi platformy ASAP oraz wybranych zagadnień związanych z reformą szkolnictwa wyższego.

Rozpoczynając cześć drugą konferencji, prelegent Zbigniew Szarejko, Firma H+H Software GmbH Getynga/Niemcy, przedstawił projekt HAN (Hidden Automatic Nawigator) – Zarządzanie dostępem do elektronicznych źródeł informacji w środowiskach bibliotecznych. Udostępnianie czytelnikom elektronicznych źródeł danych jest w obecnej dobie wyzwaniem dla bibliotekarzy. Oferta firmy H+H Software GmbH zawiera oprogramowanie, którego zadaniem jest pomóc bibliotekarzowi w administrowaniu takimi źródłami, jak i równocześnie służyć osiągnięciu maksymalnej łatwości w dostępie czytelników do elektronicznych zasobów spoza terenu biblioteki.

Kolejnym punktem obrad były warsztaty przeprowadzone przez Panią Marzenę Dziołak (Biblioteka PWSZ w Białej Podlaskiej) przedstawiające system tworzenia bibliografii pracowników uczelni i bibliografii cytowań za pomocą oprogramowania „Expertus” firmy Splendor. System doskonale sprawdza się w zakresie tworzenia bibliografi dorobku naukowego, w tym bibliografii cytowań oraz analizy bibliometrycznej, bibliografii dziedzinowej - bibliografia zawartości czasopism, wydawnictw zwartych i bibliografii regionalnych, baz prac licencjackich, magisterskich, doktorskich, habilitacyjnych i innych.

Pani mgr Barbara Nogajska, pracownik Biblioteki i CIN PMWSZ w Opolu, przedstawiła możliwości Polskiej Bibliografii Naukowej Systemu MNiSW Pol-on. Jest to nowo utworzony portal przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, poprzez który istnieje możliwość gromadzenia informacji dotyczących polskich i zagranicznych czasopism naukowych, publikacji polskich naukowców, a także deponowania pełnych tekstów publikacji naukowych w centralnym repozytorium PBN. Biblioteka PMWSZ w Opolu rozpoczęła prace bibliograficzne właśnie w module Polska Bibliografia Naukowa.

Następne warsztaty przeprowadzone przez Panią mgr Natalię Ptak, również bibliotekarza Biblioteki PMWSZ w Opolu, związane były ze sposobami indeksacji czasopism naukowych na przykładzie bazy Index Copernicus oraz CEJSH (The Central European Journal of Social Sciences and Humanities). Baza Index Copernicus to międzynarodowa, specjalistyczna platforma promująca osiągnięcia nauki, wspierająca krajową i międzynarodową współpracę pomiędzy naukowcami, wydawnictwami czasopism naukowych i jednostkami naukowymi. Baza indeksacyjna zawiera dane wydawnicze czasopism naukowych oraz abstrakty artykułów. Baza uwzględniona jest w ocenie polskich czasopism naukowych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Z kolei baza CEJSH to Środkowoeuropejskie Czasopismo Nauk Społecznych i Humanistycznych (z siedzibą w Poznaniu). Elektroniczna, ogólnodostępna baza gromadząca angielskie streszczenia artykułów i rozpraw, które ukazały się głównie w językach narodowych w czasopismach poświęconych naukom społecznym i humanistycznym, wydawanych w Europie Środkowej, przede wszystkim w Czechach, Polsce, Słowacji, Węgrzech, a także w Bośni i Hercegowinie, Estonii, Łotwie, Litwie, Serbii, Słowenii i Ukrainie.

Poprzez dobrze przygotowane prezentacje uczestnicy mogli zobaczyć krok po kroku jak wygląda obsługa tychże systemów pod kątem technicznym i merytorycznym. Bazy uzupełniane są przez bibliotekarzy naszej opolskiej biblioteki w związku z wydawanym w PMWSZ w Opolu czasopismem naukowo – informacyjnym Puls Uczelni (punktacja Index Copernicus – 5.10!).

Dyrektor Biblioteki KPSW w Jeleniej Górze mgr Kazimierz Stąpór omówił temat Organizacji pracy Biblioteki i Centrum Informacji Naukowej, sekcji wydawniczo-poligraficznej i archiwum Karkonoskiej Państwowej Szkoły Wyższej w Jeleniej Górze. Referent przedstawił schemat organizacyjny Biblioteki i Centrum Informacji Naukowej karkonoskiej szkoły, zadania sekcji wydawniczo – poligraficznej KPSW w zakresie wydawnictw i usług poligraficznych oraz działalność archiwum uczelnianego w strukturze biblioteki uczelnianej.

Goście zapoznali się również z nową odsłoną serwisu Ibuk.pl dla instytucji - Ibuk Libra, którą przedstawiła przedstawicielka platformy PWN Ibuk.pl Anna Radoszewska z Warszawy. Jest to największa platforma książek elektronicznych w języku polskim dla bibliotek akademickich, publicznych i specjalistycznych umożliwiająca dostęp do pełnych tekstów książek naukowych, a także beletrystyki. Z platformą Ibuk.pl współpracuje obecnie większość bibliotek PWSZ w Polsce.



Obfity dzień konferencyjny zamknął uroczysty obiad z władzami PMWSZ w Opolu.

W godzinach późno popołudniowych goście udali się na spacer po zabytkowym Opolu. Wieczór zakończył się wyjątkowo miłym akcentem - koncertem na gitarę klasyczną, Od Bacha do Beatelsów wykonanym przez Tadeusza Pabisiaka, gitarzystę klasycznego, w Kawiarni i Restauracji Artystycznej „Dworek”, najstarszym zabytkowym budynku w Opolu.

Ostatni, studyjny dzień spotkania pod nazwą – wyjątkowe biblioteki Opola przeznaczony został na złożenie wizyty w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej w Opolu, gdzie prawdziwie przyjacielskie przyjęcie zgotowali kolegom bibliotekarzom dyrektorzy Tadeusz Chrobak i Piotr Polus. Wielkie wrażenie wywarła na gościach działalność tej wspaniałej biblioteki, zaprezentowano również funkcjonowanie Opolskiej Biblioteki Cyfrowej. W Miejskiej Bibliotece Publicznej w Opolu zakończono „marsz biblioteczny”. Pani Katarzyna Pawluk oprowadziła gości po pięknym budynku biblioteki, a na refleksje przyszedł czas przy kawce w kawiarni Kafka.


Merytoryczne dyskusje w kameralnym gronie kontynuowane były podczas obiadu, który były kończącą i najsmutniejszą częścią zjazdu, bowiem grupa bibliotekarzy Państwowych Wyższych Szkół Zawodowych zawiązała w ostatnich latach nie tylko trwałe zawodowe przyjaźnie, ale i mocno pogłębiła prywatne kontakty.


Dziękujemy za przyjazd do Opola wszystkim Dyrektorom, Prelegentom za profesjonalne wystąpienia, gościom za zaszczycenie swoją obecnością naszej Konferencji.
Za rok kierunek - Biblioteka Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Tarnowie.


   



"Bibliotekarz Opolski" jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska